Zie je er met een blij gezicht jonger uit?

Mensen hebben een heel goed oog voor gezichten. We zien in één oogopslag wie we voor ons hebben en of diegene boos of juist vrolijk is. We zien of de rimpels in iemands gezicht het gevolg zijn van ouderdom of van een frons. En vaak kunnen we ook nog redelijk inschatten hoe oud iemand is en aangeven of de persoon aantrekkelijk is of niet.

Sl-3

Voor een computer is dat allemaal een stuk lastiger. Het is al erg knap als die ziet of iemand een jongen of een meisje is, laat staan dat hij kan inschatten hoe diegene zich voelt. Terwijl dat juist wél is wat we zouden willen. Onze communicatie verloopt steeds vaker via computers. Zou het dan niet mooi zijn als de computer automatisch een beetje rekening hield met je bui van die dag?

Theo Gevers en Albert Ali Salah, onderzoekers aan de Universiteit van Amsterdam, willen een computer graag gezichten leren herkennen op dezelfde manier als mensen dat doen. Maar hoe doen mensen dat eigenlijk? Om dat nauwkeurig in kaart te brengen, wilden ze graag heel veel mensen onderzoeken. Hoe goed kunnen mensen leeftijd schatten? En verandert dat als iemand blij kijkt of juist heel verbaasd? En is het makkelijker iemand van je eigen leeftijd in te schatten dan iemand die veel ouder of jonger is? En wie vinden we eigenlijk aantrekkelijk? Allemaal vragen die de bezoekers van Science Center NEMO hen in het voorjaar van 2011 konden helpen beantwoorden.

Lachen voor de camera

In totaal deden 481 bezoekers (8-76 jaar) mee aan dit onderzoek van ScienceLive. Zij mochten lekker naar filmpjes kijken die hen aan het lachen maakten. Vervolgens werd hen gevraagd om een gezichtsuitdrukking die ze op het scherm zagen na te doen. Dit was een gezichtsuitdrukking van vreugde, woede, verdriet, walging, verrassing of angst. De onderzoekers maakten ondertussen opnames van de proefpersoon. Vervolgens kregen de proefpersonen beelden van de proefpersonen van de dag daarvoor te zien. De onderzoekers vroegen hen om in te schatten hoe oud deze mensen zijn en om aan te geven hoe aantrekkelijk ze deze mensen vonden. Ook vroegen ze hen om karaktereigenschappen in te schatten: is de persoon een behulpzaam type, of is hij misschien verliefd? Zo probeerden ze te ontdekken of verschillende mensen gezichten op dezelfde manier interpreteren.

Jonger als je lacht?

Na dit experiment beschikten de onderzoekers over twee typen gegevens. Ten eerste hadden ze een hele hoop gezichten – van jongens en meisjes, kinderen en volwassenen – met allerlei gezichtsuitdrukkingen. Ten tweede hadden ze een hoop informatie over hoe mensen deze gezichten interpreteren, zowel wat betreft leeftijd en aantrekkelijkheid, als wat betreft karaktereigenschappen.

Hiermee konden de onderzoekers software ontwikkelen die je leeftijd kan schatten. De software ziet ook of je blij, verdrietig of boos bent en stelt aan de hand daarvan zijn schatting bij. Precies zoals wij ook doen, maar dan zelfs nog een beetje beter. Wij zitten er namelijk gemiddeld zeven jaar naast bij het schatten en de computer maar zes jaar! Mensen schatten anderen meestal ouder in dan ze werkelijk zijn.

Uit het onderzoek van Gevers en Salah blijkt verder dat je er jonger uitziet als je lacht, maar alleen als je ouder dan veertig bent. Als je jonger dan veertig bent, kun je beter neutraal kijken als je jong wilt overkomen. Om het effect nog te vergroten kun je dan het beste bij oranjeachtig licht gaan staan.

Glimlachen uit beleefdheid

Gevers en Salah hebben ook gekeken naar het verschil tussen een echte glimlach en een nepglimlach. Hoe vaak lacht iemand niet puur uit beleefdheid, terwijl hij het eigenlijk helemaal niet meent? De onderzoekers ontdekten dat de truc is om te letten op de oogleden: als die niet meebewegen is de glimlach niet gemeend. Ook hier presteert de software beter dan de mens: de computer herkent een (nep-)glimlach in 86% van de gevallen correct en de mens maar in 70%!

Weet jij welke glimlach echt is en welke nep?

Deze keer met deelname van:

Universiteit van Amsterdam
Intelligent System Laboratory Amsterdam

Dit onderzoek is afgerond

Onderzoek uitgevoerd: voorjaar 2011 & mei 2011 in NEMO Science Museum.

Er deden 481 proefpersonen mee aan het onderzoek. Wij danken alle deelnemers.

De onderzoekers

Nieuws van Science Live